Blog o historii sztuki użytkowej
Salon antyków


Katowice ul. Mikołowska 45

Tel. 508 355 125

.

s25 s17 s20 s14 s22 s19 s24 s15_0 s18 s21 s12 s23 s10_0 s13 s29_0 s16

Historia zegarów

Przez wiele wieków trwały próby wynalezienia mechanizmu, który precyzyjnie odmierzałby czas. Do początku XX wieku zegary posiadały jeden z dwóch typów mechanizmów – wagowy lub sprężynowy. Pierwsze zegary mechaniczne z XIII i XIV wieku napędzane były opuszczającymi się obciążnikami. Ok. 1450 roku zostały one wyparte przez te napędzane sprężyną napędową. W XVII wieku opatentowano pierwszy zegar wahadłowy , w którym mechanizm wychwytowy regulowało koło balansowe.

zegar stojący

Zegar stojący lata 20-e XX wiek. Fot.: Silesia Art Katowice.

Około 1510 roku Peter Henlein z Norymberi stworzył pierwszy niewielki zegar przenośny, jego mechanizm nie był jednak doskonały co miało swoje odzwierciedlenie w dokładności pomiaru czasu. Wewnętrzny mechanizm wyposażony w balans został ulepszony w XVIII wieku, mimo to zegarki przez długi czas dostępne były tylko dla najbogatszych. Uległo to zmianie dopiero po zmechanizowaniu produkcji części typowych, dzięki temu zostały wprowadzone na rynek masowy.

Zegary podłogowe

Zegary podłogowe pojawiły się w Europie na początku XVII wieku. Początkowo ustawiano je na korytarzach by były dobrze słyszane we wszystkich pomieszczeniach. W wieku XVIII stały się stałym elementem wyposażenia domów zamożnych mieszczan oraz kupców. Różne regiony wykształciły z biegiem lat indywidualne cechy charakterystyczne, np.: zegary duńskie drugiej połowy XVIII wieku posiadały szafkę zdobioną orzechową okleiną, głowicę – ornamentem geometrycznym oraz przeszklone, odsłaniające mechanizm wewnętrzny boki. Z kolei zegary angielskie tego okresu posiadały często kwadratowe tarcze oraz wskaźniki faz księżyca umieszczone ponad pierścieniem cyfrowym.

zegar wiszący

Zegar wiszący holenderski połowa XX wieku. Fot.: Silesia Art Katowice.

Zegary ścienne

W początku XIX wieku wiele zegarów ściennych posiadało drewniane skrzynki z okrągłą lub ośmiokątną tarczą. Jak sama nazwa wskazuje przeznaczone były do zawieszenie i wyeksponowania na ścianie w miejscu dobrze widocznym dla domowników. Najważniejszym zegarem w domach epoki wiktoriańskiej był REGULATOR (tzw. zegar precyzyjny) o bogato zdobionej skrzynce. Wg niego ustawiane były wszystkie inne zegary znajdujące się w mieszkaniu.

zegar kominkowy 2

Zegar kominkowy francuski, z figurami młodzieńców. Fot.: Silesia Art Katowice.

Zegary Kominkowe

Zegary kominkowe pojawiły się w latach 50-tych XVIII wieku we Francji, stając się szybko obowiązkowym elementem wyposażenia domów mieszczańskich w całej Europie. Czołowymi wytwórcami byli min: Japy, Jean Vincenti oraz Samuel Marti.

zegar kominkowy

Angielski zegar stojący John Smith London. Fot.: Silesia Art Katowice.

We Francji największym producentem zegarów cieszących się wysokim uznaniem była firma Japy Freres . Jej wyroby posiadały charakterystyczną obudowę z tzw. „czarnego marmuru belgijskiego” wypolerowanego na wysoki połysk z rytymi oraz intarsjowanymi złotem wzorami. Dodatkowy dekor stanowiły płaskorzeźbione mosiężne płytki oraz intarsje z kamienia (malachit, marmur). Bogate zdobnictwo oraz liczne złocenia sprawiały, że zegary Japy miały charakter bardzo dekoracyjny, cieszący się powodzeniem wśród Europejczyków.

Augsburg, ok 1600 zegar wieżyczkowy. Fot. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Zegar wieżyczkowy, Augsburg, ok 1600 rok. Fot.: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.

W epoce Edwardiańskiej produkowane w masowych ilościach zegary zajęły także stałe miejsce w domach Anglików. Małe, ozdobne zegary nazywano BUDUAROWYMI, w odróżnieniu od tzw. BRACKETS – stojących na gzymsie kominka w gabinecie.

 

Styl Biedermeier

Biedermeier

jadalnia w stylu biedermeier,Muzeum w Przeworsku

Jadalnia w stylu Biedermeier, fot.: Muzeum w Przeworsku.

Terminu tego używamy  w stosunku do pewnych przejawów sztuki w kulturze niemieckiego mieszczaństwa w latach 1815 – 48. Styl odnajdujemy  zarówno w meblarstwie, jak i wyposażeniu wnętrz (dywany, szkło, porcelana). Tworzył  w domu klimat przytulności, porządku oraz dobrobytu.

Najbardziej charakterystyczne dla biedermeierowskiego wnętrza były: gładkie lub drukowane w motywy roślinne tapety, dekoracyjnie, obficie drapowane firanki i zasłony, wzorzyste dywany oraz serwantki z ekspozycją rodzinnych pamiątek i bibelotów.

IF

Salon Biedermeier, fot.: Muzeum w Gorzowie Wielkopolskim.

Meble

Meble biedermeierowskie cechuje  prostota, wygoda , solidność konstrukcji oraz elegancja. Gładkie spokojne powierzchnie mebli przywodzą na myśl klasycyzm końca XVIII wieku, a także francuski dyrektoriat  oraz angielski styl Adamów. Najczęściej używanym materiałem był mahoń i orzech, powodzeniem cieszyły się także jesion, klon oraz różne gatunki drzew owocowych.

biedermeier-sala,Muzeum w Krakowie

Sala Biedermeier, fot. Muzeum w Krakowie.

Intarsja i ornamentyka geometryczna zastąpiły z powodzeniem  rzeźbiarskie dekoracje stosowane we wcześniejszych okresach. Obicia często posiadały kolory zestawione na zasadzie kontrastu (np. czerwono – granatowe czy liliowo – żółte). Popularnością cieszyły się także wyszywane ręcznie kwiaty.

Duże powierzchnie mebli (blaty stołów, boki) miały konstrukcję ramowo – płycinową. Wysuszony i wysezonowany materiał doskonale sprawdzał się w ogrzewanych piecami wnętrzach kamienic zachowujących pewien stopień wilgotności powietrza.

Ważnym elementem w biedermeierowskim domu był stół przy którym gromadziła się rodzina – zazwyczaj miał kształt okrągły lub owalny i wspierał się na jednej, umieszczonej pośrodku masywnej nodze. Także sofa – przeznaczona do siedzenia w salonie pełniła istotną rolę – poręcze i oparcie często zdobiły kolumny, palmety lub woluty.

biedermeier, muzeum historii katowic

Pokój Biedermeier, fot.: Muzeum Historii Katowic.

Komody miały typową formę klasycystyczną – trzy głębokie szuflady na dole, oraz jedna płaska na nimi najczęściej flankowane dwoma kolumnami lub pilastrami.

Jednym z wynalazków wprowadzonych przez twórców biedermeierowskich była opatentowana w 1822 roku tapicerka ze sprężynami.

Secesja cz. 4

Styl secesyjny w malarstwie polskim. 

Stanisłąw Wyspiańśki, Macierzyństwo, 1905. Fot. Muzeum Narodowe w Krakowie.

Stanisław Wyspiański, Macierzyństwo, 1905. Fot.: Muzeum Narodowe w Krakowie.

Stanisław Wyspiańśki, Portret Ireny Solskiej, 1904. Fot. Muzeum Narodowe w Poznaniu.

Stanisław Wyspiański, Portret Ireny Solskiej, 1904. Fot.: Muzeum Narodowe w Poznaniu.

Stanisław Wyspiański

Stanisław Wyspiańśki, Caritas, 1904, replika kartonu witraża do katedry lwowskiej z 1893-94. Fot. Muzeum Narodowe w Warszawie.

Stanisław Wyspiański, Caritas, 1904, replika kartonu witraża do katedry lwowskiej z 1893-94. Fot. Muzeum Narodowe w Warszawie.

Urodził się  w 1869 r. w Krakowie, zmarł w 1907 tamże, polski dramaturg, malarz, projektant mebli, architekt, grafik. Jego ojciec Franciszek Wyspiański był rzeźbiarzem. Po śmierci matki, Stanisław wychowywany był przez obracające się w kręgu kultury wysokiej  wujostwo. Po edukacji w Gimnazjum św. Anny podjął naukę w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. W roku 1890 udał się w podróż po Europie(Włochy, Francja, Niemcy), która wywarła duży wpływ na jego twórczość artystyczną. W latach 1891-94, z przerwami, mieszkał w Paryżu, gdzie uczęszczał do Academie Colarossi. Wszechstronnie utalentowany Wyspiański tworzył w wielu różnych dziedzinach oraz technikach, jego dorobek jest więc bardzo szeroki( malarstwo – olej, pastel, szkice, rysunki, portrety, projekty witraży i mebli, dramaty, wiersze). Do ulubionych technik malarskich Wyspiańskiego należał pastel – wykonał nim wiele portretów członków rodziny, znajomych, ludzi ze świata kultury. Chętnie portretował swoje dzieci („Helenka”, „Śpiący Staś”, „Macierzyństwo”). Charakterystyczne dla secesji intensywne kolory, ciemny kontur, faliste linie podkreślające dekoracyjny charakter obrazu odnajdujemy także w  licznych  projektach witraży. Razem z Mehofferem Wyspiański wykonał projekt 36 kwater witraży do Kościoła Mariackiego w Krakowie, a sam był autorem projektów witraży do Kościoła Franciszkanów w Krakowie. Zmarł 28 listopada 1907 roku w Krakowie.

Stanisław Wyspiańśki, Polonia, 1892-94, karton witraża do katedry lwowskiej. Fot. Muzeum Narodowe w Krakowie.

Stanisław Wyspiański, Polonia, 1892-94, karton witraża do katedry lwowskiej. Fot. Muzeum Narodowe w Krakowie.

Józef Mehoffer

Józef Mehoffer, Portret Ireny Solskiej, 1901. Fot. Wirtualne Muzeum Secesji.

Józef Mehoffer, Portret Ireny Solskiej, 1901. Fot. Wirtualne Muzeum Secesji.

Urodzony w 1869 roku w spolonizowanej rodzinie urzędników austriackich już od wczesnych lat przejawiał talent artystyczny. Kształcił się w Krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, a także w Wiedniu i Paryżu (Academie Colarossi i Ecole des Beaux-Arts).  Uprawiał zarówno malarstwo sztalugowe jak i portret kredkowy oraz grafikę użytkową. Projektował witraże, okładki książek, afisze, plakaty, znaki towarowe, ornamenty. Obrazy Mehoffera o silnie nasyconych plamach barwnych, miękkich liniach,  subtelnych postaciach kobiet  o pięknych  rysach są doskonałym przykładem secesyjnej dekoracyjności połączonej z warsztatowym perfekcjonizmem.  Międzynarodowy rozgłos przyniosłs Mehofferowi wygrana w konkursie na projekt witraży do Kościoła św. Mikołaja we Fryburgu (Szwajcaria).  W późniejszej twórczości Mehoffera odnajdujemy wpływy zarówno symbolizmu, jak  i postimpresjonizmu (rozjaśniona paleta, słoneczne refleksy).

Józef Mehoffer, Natura i Sztuka, 1901. Fot. Muzeum Narodowe w Krakowie.

Józef Mehoffer, Natura i Sztuka, 1901. Fot. Muzeum Narodowe w Krakowie.

Swe prace Mehoffer prezentował na wielu międzynarodowych wystawach, m.in. w Wiedniu , Berlinie, Paryżu , St. Louis , Düsseldorfie i Monachium , Dreźnie, Wenecji , Rzymie, Londynie , Brukseli , Padwie , Filadelfii  i Madrycie.

Artysta zmarł 8 lipca 1946 w Wadowicach.

Józef Mehoffer, Vita somnium breve, 1904. Fot. Muzeum Narodowe w krakowie.

Józef Mehoffer, Vita somnium breve, 1904. Fot. Muzeum Narodowe w Krakowie.

Józef Mehoffer, Portret żony z Pegazem, 1913. Fot. Muzeum Sztuki w Łodzi.

Józef Mehoffer, Portret żony z Pegazem, 1913. Fot. Muzeum Sztuki w Łodzi.

Secesja cz. 3

Klimt. Pocałunek, fot. Belveder Museum in Vienna

Gustav Klimt „Pocałunek”. Fot.: Museum in Vienna.

Styl secesyjny  w malarstwie europejskim.

Klimt. adele-bloch-bauer.fot.Museum in Vienna

Gustav Klimt „Portret Adeli Bloch- Bauer”. Fot.: Museum in Vienna.

Klimt. Danae, fot.MUseum in Vienna

Gustav Klimt „Danae”. Fot.: Museum in Vienna.

Gustav Klimt - słynny austriacki malarz i grafik przyszedł na świat 14 lipca 1862 roku na przedmieściach Wiednia. Był drugim z siedmiorga dzieci grawera Ernsta Klimta. Zawód ojca wywarł duży wpływ na twórczość syna – jego dzieła charakteryzowała dekoracyjność oraz stosowanie licznych złoceń (również w formie płatków złota i srebra nakładanych na obraz). Profesjonalną karierę rozpoczął od dekoracji wnętrz budynków publicznych. W roku 1888 otrzymał Krzyż Zasługi od cesarza Franciszka Józefa I za malowidła w Burgtheater.

Klimt. Judith1, fot.Museum in Vienna

Gustav Klimt „Judith I”. Fot.: Museum in Vienna.

Obrazy Klimta przepełnione są erotyzmem oraz zmysłowością. Malował zarówno pejzaże, jak i portrety czy alegorie. Do najsłynniejszych dzieł Klimta należą : „Pocałunek”, „Trzy okresy z życia kobiety”, „Portret Adeli Bloch- Bauer”, „czy Judyta I”. Artysta zmarł 6 lutego 1918 roku w Wiedniu.

Mucha-prague-musee-mucha-job

Alfons Mucha „Job”. Fot.: Musee in Prague.

Alfons Mucha – czeski malarz i grafik, czołowy przedstawiciel secesji urodził się 24 lipca 1860 w rodzinie urzędnika sądowego. Po nieudanych próbach dostania się Akademię Praską wyjechał do Wiednia, gdzie rozpoczął pracę w pracowni zajmującej się projektowaniem dekoracji teatralnych. Ostatecznie zamieszkał w Paryżu. Był to okres rozkwitu impresjonizmu, początków symbolizmu.  Sławę artysta zdobył dzięki zamówieniu na plakat teatralny do sztuki Gismonda Victoriena Sardou złożonym przez Sarę Bernhardt  w 1895 roku. W wieku zaledwie 35 lat Mucha stał się jednym  z najbardziej rozpoznawanych przedstawicieli secesji. Projektował zarówno plakaty reklamowe, karty dań, kalendarze, pocztówki jak i okładki czasopism. Zaprojektował czechosłowackie godło państwowe oraz pierwsze znaczki i banknoty.

Mucha_Alfons_-_Prinzessin_Hyazinthe_-_1911.fot.Prague.com

Alfons Mucha „Prinzessin Hyazinthe”. Fot.: Museum in Prague.

mucha. fot.culture.pl

Alons Mucha. Fot.: Culture.

Charakterystyczna dla twórczości Muchy była mocny kontur, falista linia, dekoracyjność, częste stosowanie motywów roślinnych oraz  wyidealizowanych wizerunków młodych pięknych kobiet. Alfons Mucha zmarł w wieku 79 lat.

Mucha.fot.muchafoundation.org

Alfons Mucha „Cztery pory roku”. For.: Muchafoundation.

 

Secesja cz. 2

Auguste Delaherche, waza 1892, Musee d'Orsay

Auguste Delaherche, waza 1892. Fot.: Musee d’Orsay.

Auguste Delaherche Plates, Stickley Museum

Auguste Delaherche, talerz.. Fot.: Stickley Museum.

Ceramika

Duży wpływ na secesyjną ceramikę miała sztuka japońska, która p wystawie światowej w Londynie w 1862 roku zaistniała na szerszą skalę w świadomości Europejczyków. Innym równie ważnym czynnikiem kształtującym owy styl były eksperymenty technologiczne (glazury zaciekowe etc.), stwarzające nowe możliwości oryginalnych dekoracji.

Najbardziej znanym francuskim projektantem był August Delaherche stosujący ornamenty roślinne oraz figuralne, a później różnokolorowe szkliwa zaciekowe.

Wazon Walkirie, ok. 1900, Manufaktura Porcelany Royal Dux, Czechy. Muz.Mazow. w Płocku

Wazon Walkirie, ok. 1900, Manufaktura Porcelany Royal Dux, Czechy. Fot.: Muzeum Mazowieckie w Płocku.

Wazon z gałązkami jeżyn, ok. 1900, Fabryka Porcelany Amphora, Czechy. Muz.Mazow.w Płocku.jog

Wazon z gałązkami jeżyn, ok. 1900, Fabryka Porcelany Amphora, Czechy. Fot.: Muzeum Mazowieckie w Płocku.

Innym znanym artystą tworzącym swe dzieła w estetyce secesyjnej był Emil Galle (elementy floralne a także przedmioty w stylu orientalnym).

Stylistykę secesji odnaleźć możemy również w porcelanie takich manufaktur jak Sevres oraz Limoges. Manufaktury Austro-Węgierskie produkowały głównie przedmioty dekoracyjne, zaś wytwórnie niemieckie przedmioty użytkowe (zastawy stołowe, serwisy do kawy i herbaty, pojemniki na przyprawy itp.). Manufaktura w Meissen wprowadziła wzornictwo secesyjne w postaci ornamentów roślinnych oraz różnego rodzaje szkliw, nawiązując współpracę z najznamienitszymi projektantami o artystami owego okresu.

EPSON scanner image

Węgierska secesja – waza w kształcie tulipana, Manufaktura Zsonay, Pécs 1899. Fot.: Muzeum XXI W.

Firma Fritza Heckerta-Piechowice Śląsk secesja, Muzeum Karkonokie

Fritz Heckert, Piechowice Śląsk. Fot.: Muzeum Karkonokie.

Szkło

Waza, Émile Gallé, Nancy ok. 1889. Muzeum XXI w

Waza, Emile Galle, ok. 1889. Fot.: Muzeum XXI W.

Bombonierka-Emile-Gallé-Nancy-ok.-1900-Muzeum-Okręgowe-w-Tarnowie-fot.-Robert-Moździerz

Bombonierka, Emile Galle, ok.1900 rok. Fot.: Muzeum Okręgowe w Tarnowie.

Szkło było drugą, obok ceramiki dziedziną, gdzie wprowadzono lincze zmiany dotyczące technologii. Najbardziej charakterystyczne projekty szklanych wyrobów tworzyli Emil Galle oraz bracia Daum. Oprócz wazonów dekoracyjnych o różnorodnych kształtach Galle wykorzystywał szkła warstwowe, także do produkcji lamp elektrycznych. Jego dzieła najczęściej zdobione były motywami kwiatowymi.

Wazon, ok. 1900, bracia Daum, Francja. Muz.Mazow. w Płocku

Wazon, bracia Daum, ok. 1900 rok. Fot.: Muzeum Mazowieckie w Płocku.

Analogiczne techniki i motywy roślinne stosowali bracia Daum, ale najbardziej cenione są ich szkła zdobione charakterystycznym motywem pejzażu, a także cętkowanym tłem.

Wazon, ok. 1900, bracia Daum, Francja. Muzeum Mazowieckie w Płocku

Wazon, bracia Daum, ok. 1900. Fot.: Muzeum Mazowieckie w Płocku.

Secesję możemy odnaleźć także w wyrobach hut śląskich: wytwórni Fritza Heckerta w Piechowicach koło Jeleniej Góry (szkła malowane emalią i złotem, motywy roślinne) a także w wyrobach Josephinehutte w Szklarskiej Porębie.

482

Fritz Heckert, Huta Piechowice, kieliszki. Fot.: Silesia Art Katowice Mikołowska 45.

 

Secesja

352.3

Toaletka dębowa, secesja. Fot.: Silesia Art Katowice ul. Mikołowska 45.

Styl artystyczny obejmujący wiele dziedzin sztuki, w Polsce znany jako secesja – narodził się u schyłku XIX wieku wzbudzając od samego początku szereg sprzecznych opinii oraz silnych emocji. Z jednej strony zachwycał nowatorów znudzonych historyzmem występującym w sztuce XIX stulecia, z drugiej zaś budził niesmak wśród artystów przywiązanych do tradycji, harmonii i klasycznej formy.

Szukając źródeł owego oryginalnego, choć krótko trwającego zjawiska, należy cofnąć się do połowy XIX wieku, kiedy to w 1848 roku w Anglii założone zostało tajemnicze Bractwo Prerafaelitów – młodych artystów głoszących zerwanie z akademizmem (ich zdaniem „skostniałym”) zafascynowanych estetyką okresu włoskiego quattrocenta, postulujących odrodzenie sztuki poprzez rzemiosło artystyczne, a także odrodzenie moralne ludzkości poprzez wychowanie w kulcie piękna.

WIEDEŃ - (salon secesyjny) musee d'orsay,jpg

Salon secesyjny. Fot.: Musee d’orsay.

Meble secesyjne

Wyznający powyższe idee angielski ruch Arts& Crafts nadał rzemiosłu artystycznemu rangę Sztuki, zapowiadając tym sposobem międzynarodowy styl – secesję, za której główne ośrodki w Europie uznaje się Francję, Hiszpanię, Belgię czy Austrię. W każdym państwie wykształciły się oryginalne cechy charakterystyczne owego stylu, obejmującego nie tylko malarstwo, rzeźbę czy architekturę, ale również szeroko pojętą sztukę użytkową z meblami i ceramiką włącznie.

Glasgow-School-of-Art-Mackintosh

Meble Mackintosh. Fot.: Museum of Glasgow.

Anglia

Jednym z najsłynniejszych angielskich projektantów mebli secesyjnych był Mackintosh. Jego wizytówką stały się meble o bardzo wysokich, pionowych oparciach wykonanych z kratownicy, lub dwóch pionowych szczeblin, u góry spiętych płaskim owalnym elementem z wyciętą sylwetką lecącego ptaka.

BELGIA - witryna bovy, fot.the metropolitan museum of art,jpg

Witryna Bovy. Fot.: The Metropolitan Museum of Art.

Belgia

Meble Henriego van de Veldego charakteryzują się typową dla secesji giętą linią i płynnymi kształtami podkreślającymi strukturę, a także masywnością i rzeźbiarskim opracowaniem detali dekoracyjnych. Elementy konstrukcyjne i ornamentalne przenikają się tworząc harmonijną całość.

Gustave Serurrier Bovy tworzył meble o płynnej linii – ażurowe elementy oraz wygięte listwy dodawały im lekkości. Konstrukcje i fornir wykonane były zazwyczaj ze szlachetnych gatunków drewna. Projektował także meble bliższe geometrycznej stylistyce niemieckiego Jugendstilu lub wiedeńskiej secesji.

FRANCJA _ galle,for.artnet.com

Buterfly Bed, Galle. Fot.: artnet.com.

Francja

Artyści francuscy (skupieni głównie w ośrodkach w Paryżu i Nancy) stosowali ornamenty zaczerpnięte ze świata roślin oraz owadów, zacierając tektonikę mebla. Prace ebenistów paryskich cechowała symetria, wyrafinowane kształty, proste, oszczędne formy, jednobarwna tapicerka. Nie stosowali markieterii w przeciwieństwie do ebenistów Z Nancy (Galle), którzy dzięki materialistycznemu traktowaniu elementów konstrukcyjnych otrzymali formy organiczne, zoo,orficzne oraz rzeźby.

Galle – tworzył meble z najszlachetniejszego drewna drzew owocowych, orzecha oraz mahoniu. Markieterie zazwyczaj przedstawiały pejzaż lub motywy roślinne. Lekkości dodawały im ażurowe dekoracje obramień oraz obrzeży.

BELGIA - musee d'orsay nav de velde

Meble Henri de Velde. Fot.: Musee d’orsay.

Wiedeń

Meble wiedeńskie charakteryzowała powściągliwa forma o zgeometryzowanej lub lub linearnej dekoracji często z ażurowymi elementami, głównie w formie kratownicy. Stosowano także inkrustowane ponneaux (drewno owocowe, macica perłowa). Wyróżniają się meble projektowane przez Josefa Hoffmanna, wykonywane w fabrykach giętych m.in. Thonet.

Josef Hoffmann 1913 dining room. Fot. New York Art

Jadalnia, Josef Hoffmann. Fot.: New York Art.

Art Deco

Art Deco 2

Art Deco. Fot. Muzeum Mazowiecki w Płocku.

Art Deco – styl dekoracyjny, którego szczytowy rozwój przypada na lata 20-te XX wieku, a pewne formy trwają w niektórych dziedzinach plastyki do lat 40-tych.Występował zarówno w Europie jak i Stanach Zjednoczonych. Odwoływał się do idei odrodzenia rzemiosła, rozwijał zasady syntezy sztuk, postulował ścisły związek sztuki z przemysłem. Inspirację czerpał z różnych źródeł: kultur egzotycznych (nurt orientalny),tradycji antycznej (nurt klasycyzujący), kierunków sztuki awangardowej – fowizm, kubizm etc.(nurt geometryzujący) oraz folkloru (nurty narodowe).

Art Deco 3

Art Deco. Fot. Muzeum Mazowiecki w Płocku.

Cechy charakterystyczne dla wyrobów okresu Art Deco to: syntetyzowanie i upraszczanie form, prostolinijność, symetria, płaszczyznowość, kontrastowość kolorystyki, a także geometryzowanie motywów roślinnych i zoomorficznych. Zawsze jednak zdobnictwo podporządkowane było funkcji i tworzywu.

Art Deco 4

Art Deco. Fot. Muzeum Mazowiecki w Płocku.

Art Deco występował głównie w rzemiośle artystycznym, związanym z wyposażeniem wnętrz, ale obejmował także rzeźbę, architekturę, grafikę, biżuterię czy modę damską.

Art Deco 6

Art Deco. Fot. Muzeum Mazowiecki w Płocku.

Meble tego okresu łączyły funkcjonalność i komfort z nowoczesnym, oszczędnym w dekoracje (w porównaniu np. do secesji) wyglądem. Ich forma była zgeometryzowana i syntetyczna. Do produkcji zaczęto używać min. stali nierdzewnej i aluminium. Popularne stało się także egzotyczne drewno(palisander, mahoń, heban) oraz lakierowane wykończenie i intarsje.

Art Deco 1

Art Deco. Fot. Muzeum Mazowiecki w Płocku.

Wszystko to razem sprawia, że meble Art Deco bardzo charakterystyczne, wygodne, eleganckie i nowoczesne były w totalnej opozycji do asymetrycznego, miękkiego i delikatnego stylu secesyjnego, zaś dzięki swojej oryginalnej formie oraz szlachetnym materiałom do dziś znajdują wielu miłośników oraz są poszukiwane i gromadzone przez kolekcjonerów.

Art Deco 5

Art Deco. Fot. Muzeum Mazowiecki w Płocku.

Śląskie fabryki porcelany, cz. II.

Giesche 4

Giesche, zestaw kawa/herbata. Fot.: Silesia Art Katowice ul. Mikołowska 45.

Giesche 4.1

Giesche, sygnatura. Fot.: Silesia Art Katowice ul. Mikołowska 45.

Bogucice

Pierwsza na Górnym Śląsku fabryka porcelany powstała w roku 1920 w Szopienicach- Roździeniu. Po wykupieniu jej (jeszcze w tym samym roku) przez Richarda Czudaya otrzymała nową nazwę: Czuday Werke G.m.b.H. W 1923 roku współwłaścicielami fabryki (specjalizującej się wówczas głównie w produkcji elementów elektrotechnicznych) zostali spadkobiercy Gieschego (którzy nabyli 51% akcji należących do fabryki). Kupno budynków (dawnej fabryki pasz w Bogucicach) i zaadaptowanie ich na nowoczesną fabrykę porcelany – umożliwiło już w 1925 roku otwarcie jej pod nazwą „Fabryka Porcelany Giesche”. Produkowano wówczas nie tylko serwisy kawowe, herbaciane czy obiadowe, ale również wazony, świeczniki, talerze okolicznościowe, oryginalne figurki przedstawiające zwierzęta, komplety na produkty sypkie i przyprawy, bombonierki, flakoniki. Spółka Giesche zatrudniała wielu ludzi i porcelanę gorszej jakości sprzedawała pracownikom po bardziej przystępnych cenach.

W latach 20-stych dyrektor Richard Czuday odszedł z firmy i założył własną wytwórnię porcelany pod nazwą „Czuday” na terenie dawnej huty cynku w Bykowinie.

Znacjonalizowana po II wojnie światowej do 1952 roku nosiła nazwę Giesche Fabryka Porcelany S.A, następnie zmieniono ją na Bogucice.

Franz Huta 3.

Huta Franciszka, zestaw mleczników. Fot.: Silesia Art Katowice ul. Mikołowska 45.

Franz Huta 3.1

Huta Franciszka, sygnatura. Fot.: Silesia Art Katowice ul. Mikołowska 45.

 

Bykowina-Ruda Śląska

Fabrykę porcelany założył tam na terenie nieczynnej już huty cynku („Huty Franciszka”) w 1928 roku Richard Czuday . Niestety z wielu różnych przyczyn ( min. kryzysu światowego oraz dużej ilości porcelany na rynku) fabryka przeżywała liczne trudności finansowe, była też kilka razy zamykana. Do 1950 roku produkowała porcelanę pod nazwą „Polska Fabryka Porcelany Sp. z o.o. Huta Franciszka Górny Śląsk”. Wyroby charakteryzowała prostota formy oraz oszczędna dekoracja. Produkowano serwisy kawowe, herbaciane, pojemniki kuchenne, patery, popielniczki etc. Po upaństwowieniu stała się filią fabryki bogucickiej.

Bogucice 1

Bogucice, zestaw kawa/herbata, 6-osobowy. Fot.: Silesia Art Katowice ul. Mikołowska 45.

Bogucice 1.1.

Bogucice, sygnatura. Fot.: Silesia Art Katowice ul. Mikołowska 45.

Śląskie fabryki porcelany cz. I.

 Produkcja porcelany na Śląsku posiada wieloletnią tradycję, a jej początki sięgają I poł. XIX wieku. Eksportowana do wielu krajów Europy, ale nie tylko, cieszyła się dużym zainteresowaniem zarówno ze względu na walory estetyczne (serwisy, figurki, świeczniki etc.) jak i praktyczne (porcelana sanitarna).

CT Tielsch 1

CT Tielsch, dzbanek. Fot.: Silesia Art ul. Mikołowska 45.

CT Tielsch 1.1

CT Tielsch, sygnatura. Fot.: Silesia Art ul. Mikołowska 45.

 

Wałbrzych – Stary Zdrój

W roku 1845 w Starym Zdroju Carl Tielsch założył fabrykę porcelany, której znakomitej jakości wyroby przez znawców porównywane były do wytworów Królewskiej Manufaktury Porcelany w Berlinie. Nic dziwnego, że prężnie rozwijająca się firma już w II poł. XIX wieku rozrosła się do trzech fabryk. W skład luksusowych produktów wchodziły: serwisy do kawy i herbaty, zestawy obiadowe, ozdobne patery, świeczniki, kałamarze, przyciski do papieru, przybory toaletowe czy porcelana elektrotechniczna, a także różnych rozmiarów figurki oraz figury sakralne. Porcelana z manufaktury Tielscha charakteryzowała się wysokim poziomem wykonania, oraz oryginalnymi zdobieniami – od malowanych kobaltem po zdobione realistycznymi wizerunkami zwierząt (np. ryb) , scenkami rodzajowymi (wazony) czy bogatą dekoracją kwiatową (róże, maki, chabry). Fabryka, która w 1952 roku otrzymała nową nazwę „Wałbrzych” produkuje do dziś, znajdując odbiorców na całym świecie.

CT Tielsch 2

CT Tielsch, talerz. Fot.: Silesia Art ul. Mikołowska 45.

CT Tielsch 2.1

CT Tielsch, sygnatura. Fot.: Silesia Art ul. Mikołowska 45.

Jaworzyna Śląska

Jedną z najstarszych (założoną w 1860 r.) oraz najlepiej rozwijających się i prosperujących na Śląsku manufaktur była wytwórnia porcelany w Jaworzynie Śląskiej. Założył ją i znakomicie zarządzał Traugott Silber. Przekształcona w 1886 roku w Towarzystwo Akcyjne wytwórnia należała min. do Związku Niemieckich Fabryk Porcelany w Berlinie czy Związku Niemieckich Fabryk Porcelany Użytkowej, Ozdobnej i Artystycznej w Weimarze. Produkowano tam: serwisy, świeczniki, lampy, patery, medale, bomboniery, wazony, talerze okolicznościowe, figurki porcelanowe. Wyroby te odnosiły sukcesy na licznych wystawach zagranicznych odznaczając się oryginalnym zdobnictwem (liczne złocenia, finezyjne kształty filiżanek i dzbanków, bogate dekoracje kwiatowe). Upaństwowiona w 1952 roku wytwórnia otrzymała nazwę „Zakłady Porcelany Stołowej Karolina”.

Karolina 1.2

Porcelana Karolina, sygnatura. Fot.: Silesia Art ul. Mikołowska 45.

Karolina 1

Bażant, porcelana Karolina. Fot.: Silesia Art ul. Mikołowska 45.

 

 

Kilka słów o technikach malarskich cz. II

Fresk – technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na mokrym tynku, pokrytym kilkoma warstwami zaprawy, farbami z pigmentów odpornych na alkaiczne działanie wapna, rozprowadzanymi wodą deszczową. Fresk jest techniką bardzo trudną, gdyż nie pozwala na dokonywanie poprawek i zmian, należy jednak do najtrwalszych rodzajów malarstwa ściennego. Jako fresk często niesłusznie określa się każde malowidło ścienne wykonane inna techniką.

Stworzenie Adama,fresk z Kaplicy Sykstyńskiej

Stworzenie Adama, fresk z Kaplicy Sykstyńskiej.

Al secco – technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na suchym tynku pigmentami zmieszanymi z wodą, których spoiwem jest mleko wapienne, kazeina, klej, olej, żywice, woski, jajko. Czasem mylona z suchym freskiem. W technice al secco nie ma w przeciwieństwie do fresku podziału na partie dzienne, w fakturze mogą występować impasty. Technika stosowana głównie w starożytności, od XV wieku zastąpiona przez fresk. W XVII – XIX w. często stosowano technikę mieszaną: fresk i al secco.

al secco, Sudan,fot. Wiedza i  Życie

Al secco, Sudan. Fot: Wiedza i Życie.

Mozaika – technika dekoracyjna zaliczana do malarstwa monumentalnego, polegająca na układaniu wzoru z drobnych, różnego kształtu barwnych kamieni, szkła i ceramiki, na odpowiednio przygotowanym podłożu ( świeża zaprawa kamienna, cement, mastyks). Pojedyncze elementy mozaiki nazywa się TESSERAMI. Technika ta daje efekty zbliżone do malarstwa, jest bardzo trwała dzięki czemu stosuje się ją głównie jako dekorację architektoniczną, używana także do wyrobów rzemiosła artystycznego. Mozaika znana była od starożytności w Azji Mniejszej i Basenie Morza Śródziemnego, a także stosowano ją w sztuce Islamu.

Ravenna Koœció³ San Vitale (UNESCO) - Mozaiki bizantyjskie

Mozaiki bizantyjskie, Ravenna. Fot: Uniwersytet Łódzki.

Witraż – technika malarska zaliczana do malarstwa monumentalnego, znana od starożytności, rozpowszechniła się w Średniowieczu, rozkwit przypada na XIII w. we Francji (Charters,Paryż). Od XVI w. dzięki farbom emaliowym, wykonywano na witrażu barwne malowidła. Kawałki szkła (barwione w stanie płynnym barwnikami metalowymi) łączono ołowianymi ramkami i osadzano między żelaznymi sztabami.

Witraż,S. Wyspiański,fot.Wikipedia

Witraż, S. Wyspiański. Fot: Wikipedia.

Sgraffito- jedna z technik dekoracyjnego malarstwa ściennego, polegająca na pokryciu muru kilkoma warstwami barwnego tynku i na częściowym zeskrobywaniu wilgotnych warstw górnych za pomocą ostrych narzędzi. W wydrapanych partiach odsłania się kolor warstwy dolnej i powstaje dwu – lub kilkubarwna kompozycja oparta najczęściej na ornamencie geometrycznym. Stosowana głównie do dekoracji fasad w architekturze renesansu.

Sgraffito,Hradec Králové,fot. Wikipedia

Sgraffito, Hradec. Fot: Wikipedia.

Translator

Informacja o plikach Cookie

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej...
016550
Visit Today : 14
Visit Yesterday : 52
Who's Online : 2
plugins by Bali Web Design